Toplantıda Kocaeli Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Denizcilik İşletmeleri Yönetimi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Umur Bucak tarafından raporun mevcut durum analizi ve sonuçlarına ilişkin sunum gerçekleştirildi.

Lojistik kapasite 6 farklı analizle değerlendirildi

Çalışma kapsamında Zonguldak’ın lojistik kapasitesi SWOT, PESTEL, Porter’ın Beş Güç, VRIO, değer zinciri ve benchmarking olmak üzere altı farklı teknikle değerlendirildi.

Analizlerde Filyos Limanı’nın ölçeği ve enerji lojistiğindeki uzmanlaşması kentin güçlü yönleri arasında gösterilirken, demiryolu iltisak hattının tamamlanmamış olması, kurumsal parçalanma ve katma değerli lojistik hizmetlerdeki eksiklikler zayıf yönler arasında ele alındı.

Raporda ayrıca Zonguldak’ın Kuşak ve Yol, TEN-T ve Üç Deniz Girişimi gibi uluslararası koridorlarla nasıl entegre olabileceği değerlendirildi.

7 liman kentiyle karşılaştırıldı

Çalışmanın ikinci bölümünde Zonguldak; Köstence, Varna, Poti, Koper, Gdańsk ve Bilbao gibi liman kentleriyle karşılaştırıldı.

Çalışma sonucunda 2026-2028, 2029-2031 ve 2032-2036 dönemlerini kapsayan üç aşamalı bir gelişim çizgisi ortaya konuldu ve bu dönemlere yönelik başarı ölçütleri belirlendi.

Raporda öne çıkan temel bulgu ise Zonguldak’ın öncelikli sorununun liman kapasitesi eksikliği olmadığı, mevcut kapasitenin tek bir lojistik sistem içerisinde yeterince bütünleşik şekilde yönetilememesi olduğu ifade edildi.

Demir: “Mutlaka buradan bize ödevler çıkacak”

Toplantının açılış konuşmasını yapan Zonguldak Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Metin Demir, çalışmanın Filyos Limanı ve kentin lojistik geleceği açısından önem taşıdığını belirterek şöyle konuştu: “Demiryolu, denizyolu, karayolu avantajımızla, büyükşehirlere olan kilometre avantajımızla; bunların yanında Filyos Limanının da 2028 başında devreye girecek olmasıyla, küresel koridorların mevcut durumu nedir? Gelecek perspektifi nedir?, Zonguldak’ımızı burada nasıl konumlandırmalıyız diye bir başlık açmıştık. Batı Karadeniz Kalkınma Ajansımızın desteği ile bu çalışmayı yaptık. Değerli hocamız Doç. Dr. Umur Bucak Zonguldak geçmişi de olan bir hocamız. Bölgeyi iyi biliyor. Detaylı bir çalışma gerçekleştirdiler. Süreç boyunca birkaç kez yurt dışı ve yurt içi inceleme çalışmalarımız da oldu. Artık raporumuz finalize oldu. Biraz sonra yapılacak sunumu merakla bekliyorum. Mutlaka buradan bize ödevler çıkacak. Devamında da ödevlerimizi yapıp inşallah ilimizi lojistik anlamda daha güçlü bir yere oturtmaya çalışacağız. Katılımınız için teşekkür ediyorum.”

Kamitoğlu: “Bunu bir hayal olmaktan çıkarıp gerçekçi bir zemine oturtmak gerekiyor”

Çaycuma Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Zekai Kamitoğlu ise küresel rekabette lojistik altyapının önemine dikkat çekti.

Kamitoğlu, şöyle konuştu: “Biliyorsunuz, küreselleşen dünyada artık sınırlar kalktığından dolayı gerçekçi projeleri ortaya koyup bu projelerin üzerinde de dünyadaki hareketi yakalamamız gerekiyor. Yakalayamazsak maalesef bu rekabetin dışına itiliyoruz. Bu konuda Zonguldak’ta özellikle limanla birlikte, yıllardır adı geçen serbest bölge ve lojistik merkezle ilgili geçte olsa mesafeler alınmaya başlandı. Zonguldak ve Çaycuma çevresinde biz bunu yaklaşık 30–40 yıldır heyecanla bekliyoruz. Aslında temelinde çok büyük fırsatlar barındıran bir proje, ama maalesef farklı nedenlerden dolayı geciken bir proje.”

Kamitoğlu, çalışmanın bölge ve ülke ekonomisi açısından önemine de değinerek, “Bu konuda özellikle Kalkınma Ajansımızın çalışmaları ve Başkanımız Metin Demir Bey’in üstün gayretleriyle bugün bu masa etrafında bu projeyi konuşuyoruz. Bu proje ilimize, ilçemize, insanımıza faydalı olmaktan da öte, ülke ekonomisine de çok büyük katkı sağlayacak.” dedi.

Kamitoğlu sözlerini şöyle sürdürdü: “Umut Hocamın yaklaşık 1–1,5 yıldır çok ciddi gayretleri ve çalışmaları var. Artık bunu bir hayal olmaktan çıkarıp gerçekçi bir zemine oturtmak gerektiğini düşünüyorum. Katılımlarınızdan dolayı hepinize çok teşekkür ediyorum.”

Çetinkaya: “Bu iş sadece liman açmakla bitmiyor”

Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı Genel Sekreteri Mehmet Çetinkaya da bölgesel kalkınmanın ulusal ve uluslararası lojistik koridorlarla entegrasyonla birlikte ele alınması gerektiğini ifade etti.

Çetinkaya, şöyle konuştu: “Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı olarak temel hedefimiz, bölgesel kalkınmayı dengeli bir şekilde sağlamak. Bölgemiz, özellikle 90’lı yıllardan sonra hızlı bir gerileme sürecine girdi. Bu da aslında bağımlı ekonomik yapımızın bir sonucu olarak ortaya çıkıyor. Tabii biz bir yandan yeni sektörleri geliştirmeye yönelik çalışmalar yaparken, biraz önce sizin de ifade ettiğiniz gibi, bu ürünleri uluslararası pazarlara iletmek ana konulardan biri.”

Filyos Projesi’nin bölge açısından önemine değinen Çetinkaya, “2028 yılı başı itibarıyla o alanda mutlaka bir ticari hareketlilik başlayacak. Dolayısıyla bizim de buna hazır olmamız gerekiyor. Bu iş sadece liman açmakla bitmiyor; ulusal ve uluslararası koridorlara entegrasyon önemli.” ifadelerini kullandı.

Çetinkaya, lojistik yol haritası çalışmasının amacını ise şöyle açıkladı: “Bu çalışmanın amacı da bu kapsamda ortaya çıktı. Bölgemizde bu limanın yanında yer alacak serbest bölgeye, organize sanayi bölgelerine, ihtisas OSB ve tarım bölgelerine bakarken, bir yandan da bu koridorlara nasıl entegre olabileceğimiz noktasına bakmamız gerekiyordu.”

Çetinkaya, Filyos’un bölgenin ana ekseninde yer alan projelerden biri olduğunu belirterek, “İnşallah bu vesileyle ulusal ve uluslararası koridorlara bağlantıyı sağlamış oluruz.” dedi.

Bucak: “2026-2036 dönemine yönelik yol haritası şekillendirdik”

Raporu hazırlayan ekip adına sunum yapan Doç. Dr. Umur Bucak ise çalışmanın 2025 yılı Teknik Destek Programı kapsamında gerçekleştirildiğini belirtti.

Bucak, çalışmanın hazırlanma sürecini şöyle anlattı: “2025 yılı Teknik Destek Programı kapsamında Zonguldak ilinin bir lojistik yol haritasını çıkarmaya çalıştık. Bunu yaparken çeşitli çalıştaylarla bir araya geldik ve oradaki görüşleri aldık; çok kıymetliydi. Başkanımızın bahsettiği gibi bazı teknik ziyaretler de gerçekleştirdik. Oradaki akışlar ve gelişim, Zonguldak ilimizin lojistik açıdan nasıl planlanması gerektiği konusunda bize fikir verdi.”

Raporda uluslararası koridorlara da geniş yer verdiklerini belirten Bucak, “Ama ben bugün daha çok bulgularımıza odaklanacağım ve bu bulgulardan çıkardığımız sonuçları aktarmaya çalışacağım.” dedi.

Bucak, analiz yöntemlerini ise şöyle sıraladı: “Proje kapsamında Zonguldak’ın lojistik kapasitesinin mevcut durum analizini gerçekleştirmek için SWOT, PESTEL, 5 Güç, VRIO, değer zinciri ve benchmark analizleriyle çalıştık. Her bir analizde farklı bir perspektif görünüyor. Kıyaslayabileceğimiz farklı liman şehirleriyle kıyaslama yapmaya çalıştık. Mevcut iç kaynaklarımızın bir muhakemesini yaptık.”

Uluslararası koridorlara ilişkin değerlendirmelerde bulunduklarını belirten Bucak, “en çok Kuşak ve Yol (Belt and Road), TEN-T, [anlaşılmıyor] ve Üç Deniz Girişimi (3SI) koridorlarına nasıl entegre olabileceğimizi ve bu entegrasyon için gereken aksiyonları anlatmaya çalıştık.” ifadelerini kullandı.

Bucak, çalışmanın sonunda Zonguldak için orta ve uzun vadeli bir plan ortaya çıktığını belirterek sözlerini şöyle tamamladı: “Son olarak benchmark analiziyle Zonguldak iline benzer durumdaki liman şehirlerine baktık. Bu şehirler hangi noktada, biz hangi noktadayız, hangi hedefleri gerçekleştirirsek ve hangi stratejilerle bu şehirlerin seviyesine ulaşabiliriz, bunu ifade etmeye çalıştık. Sonuç olarak 2026–2036 dönemine yönelik orta ve uzun vadeli bir yol haritası şekillendirdik.”

Toplantı, sunumun ardından katılımcıların rapora ilişkin görüş ve önerilerini paylaşmasıyla sona erdi.

Toplantıya Zonguldak Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Metin Demir, Çaycuma Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Zekai Kamitoğlu, Batı Karadeniz Kalkınma Ajansı Genel Sekreteri Mehmet Çetinkaya, Zonguldak TSO Genel Sekreteri Muharrem Sarıkaya, Zonguldak ve Çaycuma Ticaret ve Sanayi Odası üyesi işletme temsilcileri ile BAKKA uzmanları katıldı.