Maden ocaklarındaki acı tablo

Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) maden ocaklarında, 65 yılda meydana gelen kazalarda 2 bin 719 işçi yaşamını yitirdi, 352 bin 350 işçi yaralandı.

Araştırmacı gazeteci Orhan Akyüz’ün, TTK Genel Müdürlüğü’nden edindiği istatistik verilere göre, kurumun faaliyet gösterdiği Zonguldak'ta, kömür üretimi nedeniyle yerleşim yerlerinin altındaki galerilerde adeta ikinci bir şehir varlığını sürdürüyor.

Kömür işletmeciliğine başlandığı 1848'den bugüne kadar TTK'nın 5 müessese müdürlüğü ile özel firmaların açtıkları galerilerde kömür üretimi yapılıyor, yerleşim yerlerinin altındaki galerilerde de adeta ikinci bir şehir varlığını sürdürüyor

Kurumda şu anda yer altında 6 bin 500 ve yer üstünde 1400 olmak üzere yaklaşık 7 bin 900 civarındaki maden işçisi istihdam edilmektedir. Üretim işçileri, 3 vardiyada girdikleri kömür ocaklarındaki faaliyetleri sırasında her türlü ihtiyaçlarını da yerin altında gideriyorlar.

Yemeklerini ocakta oluşturdukları sofralarda yiyen madenciler, kilometrelerce uzunluktaki karanlık dehlizlerde mesaileri süresince ayrı bir yaşam sürüyorlar.

Madencilerin işçi asansörleri ve ardından bindikleri fayton denilen demiryolu aracıyla ilerledikleri galeriler, yerleşim yerlerinin altına uzanan üretim alanlarıyla Zonguldak'ı "iki katlı şehir" haline getiriyor.

Yer üstünde günlük yaşamın olağan koşuşturmasındaki insanlar ile yer altında kömür çıkartmak için kazmasını doğanın bağrına saplayan madenciler, 172 yıllık kömür kentini farklı kılan en temel özellikleri arasında yer alıyor.

Havzada tespit edilen 1 milyar 310 milyon ton taş kömürü rezervi düşünüldüğünde, kentin altının daha uzun yıllar kazılmaya devam edilmesi bekleniyor.

MADEN OCAKLARINDAKİ SERVET: TAŞ KÖMÜRÜ

Zonguldak havzasında eksi bin 200 metre derinliğe kadar tespit edilen 1 milyar 310 milyon ton jeolojik taş kömürü rezervi, ekonomiye kazandırılmayı bekliyor.

Zonguldak havzasında eksi bin 200 metre derinliğe kadar tespit edilen 1 milyar 310 milyon ton jeolojik taş kömürü rezervine karşılık, TTK yıllık 1 milyon 500 bin ton civarındaki üretimle 40 milyon ton olan ülke ihtiyacının çok düşük bölümünü sağlayabiliyor.

‘’GRİZU, MADENCİLERİN KORKULU RÜYASI’’

Genel Maden İşçileri Sendikası (GMİS) Genel Başkanı Hakan Yeşil, araştırmacı gazeteci Orhan Akyüz’e, yaptığı açıklamada, madenciliğin dünyada zor ve çileli meslek olduğunu, bu uğurda kurumda birçok insanların feda edildiğine dikkati çekti.

Türkiye'nin iş kazalarında dünyada üçüncü, Avrupa'da birinci olduğunu, bunun da tersine dönmesini istediklerini anlatan Yeşil, şöyle konuştu:

‘’ Madencilerin korkulu rüyası nedir diye sorulduğunda, grizu cevabını alırsınız.

Grizu, madencinin korkulu rüyası. Teknolojinin geliştiği bu günlerde grizudan, iş kazalarından artık söz etmek istemiyoruz. Ülkemizdeki birçok iş yerlerinde iş güvenliği tedbirlerinin alınmasını, denetimlerin yapılmasını bekliyoruz. Yaşanan kazaların yüzde 97-98'i önlenebilir. Türkiye'de demir-çelik sektörünün vazgeçilmez ham maddesi koklaşabilir kömür, sadece havzada üretilmektedir, teknoloji ise ne kadar gelişirse gelişsin uygulayacak olan insandır. Türkiye’nin yılda 40 milyon ton taşkömürüne ihtiyacı var. Oysa havzamızda üretilmeyi bekleyen 1 milyar 310 milyon ton taşkömürü rezervi mevcut. Biz üretmek istiyoruz, üreteceğimiz kömürün alıcısı var. İşsiz insanlarımız var. En azından bu bölgede kurulmuş Kardemir ve Erdemir için koklaşabilir taşkömürü üretme sorumluluğumuz var.’’

‘’TTK, MADENCİLİKTE TÜRKİYE’DE OKUL’’

Taşkömürü kurumunun işçi sağlığı ve iş güvenliği konusunda büyük yatırımlar yaptığına işaret eden Yeşil, şunları söyledi:

‘’Madenci arkadaşlarımızın yapacakları işlerinin arasında, biraz daha dikkatli olmaları da yer almaktadır. TTK, işçi sağlığı ve iş güvenliği konusunda madencilik üzerinde Türkiye’de okul misyonunu üstlenmektedir. 1983 ve 1992’deki grizu facialarından sonra kurum iş sağlığı ve iş güvenliği konusunda büyük adımlar attı, büyük önlemler de aldı. Bu kazalar ise bizim için acı tecrübelerdi. Böyle büyük bir okulda eğitim verilmesi, işçi arkadaşlarımızın da bilgilendirilmesi, bu kazalardan sonra daha da önem kazandı. TTK, bir madencilik okuludur. Madencilik konusunda uzman ekiplerle donatılmıştır. Bizler yerin yüzlerce metre altında doğayla mücadele ediyoruz.’’

‘’DOĞANIN BAĞRINDAN CEVHERİ KOPARIYORUZ’’

GMİS Genel Başkanı Yeşil, madenciliğin ağır iş kollarından olduğunu belirterek, şöyle devam etti:

‘’Doğanın bağrından cevheri koparıp yeryüzüne çıkartıyoruz. Bu işi yaparken de kazalar yaşıyoruz. Doğayla uğraşmak, doğayla mücadele etmek, o kadar kolay değil. Madencilik ağır meslektir. Bunun dışında zor şartlarda çalışan arkadaşlarımızın yerin altında yaptıkları çalışmalar esnasında kazalar yaşanmaktadır. Her zaman söylüyoruz, madencilikte yapılan bir hatanın ya da yapılan bir eksik çalışmanın devamında, sonradan işe gelen arkadaşlarımızın bu tehlikelerle karşılaşacağının hesabı yapılmalı. İşlerini düzgün ve nizami şekilde yapmaları gerektiği eğitimlerde verildiği gibi, bizler de söylüyoruz, uyarıyoruz. Yapılan eksiklik, bir sonra işe gelen arkadaşımızın kazayla karşı karşıya kalmasına sebep oluyor. İşçi arkadaşlarımız işlerini düzgün yaptığı sürece bu tür kazalarla karşılaşma oranımız çok düşük. Tecrübe çok önemli ihtiyaç.’’

TTK'DAKİ İŞ KAZALARI

TTK kömür ocaklarında 1955-2020 yıllarındaki iş kazalarında 2 bin 719 işçi öldü, 352 bin 350 işçi yaralandı.

Söz konusu yıllarda kuruma bağlı müessese müdürlüklerinden Üzülmez, Kozlu, Karadon, Armutçuk ve Amasra kömür ocaklarında "göçük, grizu ve kömür patlaması, karbonmonoksit zehirlenmesi ile metan gazı ve karbondioksit boğulmaları" gibi kazalar oldu.

Kozlu üretim bölgesinde 1992'i de 263 madencinin hayatını kaybettiği grizu faciası, Türkiye'de en fazla can kaybı yaşanan iş kazası olarak tarihe geçti. Aynı yıl, grizunun yanı sıra diğer kazalarla birlikte 277 işçi yaşamını yitirdi, 5 bin 214 işçi de yaralandı.

Havza madenlerinde saptanabilen en eski ölümlü iş kazası 1875'de Ahmet Ağa adlı kişinin yaşamını yitirdiği kaza olarak kayıtlara geçti.

Kayıtlı verilerde, 2018-2019 yıllarında ölümlü iş kazası meydana gelmediği, 47 bin 64 madencinin yaralandığı yer aldı.

Yetim bırakan maden ocaklarında ölümlerin ürküttüğü TTK daki 1955-2019'da meydana gelen iş kazalarında, ölü ve yaralı sayısı yıllara göre şöyle:

-TTK’DA 65 YILLIK BLANCO:

2 BİN 719 ÖLÜ, 352 BİN 350 YARALI-

YIL ÖLÜ YARALI

--- --- ------

1955 122 5972

1956 86 6470

1957 99 6498

1958 99 6828

1959 66 7505

1960 94 8028

1961 69 8278

1962 70 8406

1963 60 8307

1964 66 8578

1965 75 8768

1966 64 9592

1967 65 9135

1968 64 8833

1969 69 8385

1970 87 7642

1971 67 8293

1972 90 8321

1973 70 7764

1974 65 7823

1975 69 6249

1976 50 5879

1977 47 5848

1978 63 6878

1979 43 7292

1980 38 6880

1981 35 7706

1982 26 7956

1983 145 8159

1984 18 8358

1985 35 8132

1986 23 6718

1987 33 6485

1988 32 7032

1989 20 6792

1990 23 6253

1991 16 5185

1992 277 5214

1993 15 4386

1994 12 3126

1995 13 2373

1996 4 2560

1997 22 2322

1998 12 1928

1999 4 1722

2000 9 4090

2001 5 4340

2002 8 2653

2003 8 2484

2004 5 1994

2005 10 1700

2006 3 1627

2007 5 2042

2008 7 1875

2009 7 3453

2010 5 3367

2011 4 2805

2012 6 2707

2013 3 2458

2014 1 2162

2015 4 2122

2016 1 2439

2017 6 2409

2018 0 1904

2019 0 2860

(2020 yılı haziran ayı sonuna (6 ay) kadar ölümlü

iş kazası yaşanmadı, ancak 1256 kişi yaralandı)

Anahtar Kelimeler:
TTKMaden OcaklarıKazalar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.